Nắp Hố Ga Gang, Composite Theo Tiêu Chuẩn BS EN124

Nắp hố ga là gì?

Nắp hố ga là bộ phận lắp đặt phía trên miệng giếng thăm hoặc hố kỹ thuật nhằm bảo vệ hệ thống công trình ngầm, đảm bảo an toàn cho người và phương tiện lưu thông, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc kiểm tra, bảo trì và sửa chữa khi cần thiết.

Tùy theo mục đích sử dụng, nắp hố ga có thể được thiết kế kín hoặc có lỗ thông hơi, dạng tròn hoặc vuông, có hoặc không có bản lề, khóa an toàn và gioăng giảm rung. Trong hệ thống tiêu chuẩn Việt Nam, nắp hố ga được định nghĩa là bộ phận che đậy miệng giếng thăm và hố ngăn mùi trong các công trình thoát nước.

Vì sao cần lựa chọn đúng tiêu chuẩn?

Nhiều sự cố như nắp hố ga bị gãy, lún, rung lắc hoặc bật khỏi khung không xuất phát từ chất lượng vật liệu mà do lựa chọn sai cấp tải hoặc sai tiêu chuẩn thiết kế.

Một sản phẩm đạt tiêu chuẩn phải đáp ứng đồng thời các yêu cầu về:

• Khả năng chịu tải.
• Độ ổn định của kết cấu.
• Kích thước lắp đặt.
• Khả năng làm việc lâu dài.
• Quy trình thử nghiệm.
• Ghi nhãn và truy xuất sản phẩm.

Đây cũng là lý do bộ tiêu chuẩn EN 124:2015 được chia thành nhiều phần riêng theo từng loại vật liệu (gang, thép, bê tông cốt thép, composite, nhựa…), thay vì áp dụng chung cho tất cả sản phẩm.

Tiêu chuẩn EN 124 là gì?

EN 124 là bộ tiêu chuẩn châu Âu quy định các yêu cầu về thiết kế, vật liệu, khả năng chịu tải, phương pháp thử nghiệm, ghi nhãn và kiểm soát chất lượng đối với nắp hố ga và song chắn rác sử dụng trên khu vực dành cho người đi bộ và phương tiện giao thông.

Phiên bản EN 124:2015 đã thay thế phiên bản EN 124:1994 và được chia thành nhiều phần, mỗi phần áp dụng cho một nhóm vật liệu khác nhau nhằm bảo đảm các yêu cầu kỹ thuật phù hợp với đặc tính của từng loại sản phẩm.

Cấu trúc bộ tiêu chuẩn EN 124:2015

Nhờ việc tách thành từng phần riêng, mỗi loại vật liệu sẽ có các yêu cầu về thiết kế, thử nghiệm và đánh giá chất lượng phù hợp với đặc tính cơ học của mình, thay vì áp dụng một quy chuẩn chung cho tất cả vật liệu.

TCVN 10333 và mối liên hệ với EN 124

Bên cạnh tiêu chuẩn châu Âu, tại Việt Nam còn áp dụng TCVN 10333 đối với hệ thống hố ga và song chắn rác trong mạng lưới thoát nước.

Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu về:

• Thiết kế kết cấu.
• Kích thước lắp đặt.
• Khả năng chịu tải.
• Phương pháp thử.
• Kiểm tra chất lượng.
• Ghi nhãn sản phẩm.
• Bảo quản và vận chuyển.

Đối với các công trình giao thông, khu đô thị, khu công nghiệp hoặc dự án sử dụng vốn đầu tư công, việc lựa chọn sản phẩm thường cần đáp ứng đồng thời yêu cầu của hồ sơ thiết kế và các tiêu chuẩn kỹ thuật được chỉ định trong dự án.

Phân loại nắp hố ga theo vật liệu

Hiện nay, nắp hố ga được sản xuất từ nhiều loại vật liệu khác nhau. Mỗi loại có ưu điểm riêng và phù hợp với từng điều kiện khai thác.

Nắp hố ga gang

Nắp hố ga gang được chế tạo từ gang cầu hoặc gang xám, trong đó gang cầu được sử dụng phổ biến cho các công trình yêu cầu chịu tải lớn nhờ có cường độ cơ học cao, khả năng chịu va đập tốt và tuổi thọ lâu dài.

Theo EN 124-2:2015, sản phẩm gang phải đáp ứng các yêu cầu về vật liệu, thiết kế, thử tải, độ bền và ghi nhãn trước khi đưa vào sử dụng.

Ưu điểm

• Chịu tải trọng rất lớn.
• Độ cứng và độ bền cao.
• Phù hợp với đường giao thông, cảng và sân bay.
• Tuổi thọ sử dụng dài.

Hạn chế

• Trọng lượng lớn.
• Có giá trị phế liệu nên dễ xảy ra mất cắp nếu không có giải pháp chống trộm.
• Có thể bị ăn mòn trong một số môi trường đặc biệt nếu không được bảo vệ phù hợp.

Nắp hố ga Composite

Nắp hố ga Composite được sản xuất từ vật liệu composite cốt sợi thủy tinh bằng các quy trình công nghệ được kiểm soát nhằm tạo thành kết cấu liền khối. Theo EN 124-5:2015, sản phẩm phải đáp ứng các yêu cầu về độ cứng, khả năng hấp thụ nước, chống hóa chất, chống mỏi, chống va đập, độ võng dưới tải và độ bền thời tiết.

Ưu điểm

• Chống ăn mòn và không gỉ sét.
• Không dẫn điện, không dẫn nhiệt.
• Khối lượng nhẹ, thuận tiện thi công.
• Không có giá trị phế liệu, góp phần hạn chế tình trạng mất cắp.
• Chi phí bảo trì thấp.

Hạn chế

• Không phải mọi sản phẩm composite trên thị trường đều đạt yêu cầu của EN 124-5; chất lượng phụ thuộc vào vật liệu, quy trình sản xuất và kiểm soát chất lượng.
• Việc lựa chọn cần dựa trên cấp tải và yêu cầu kỹ thuật của từng công trình.

So sánh nắp hố ga gang và composite

Phân loại cấp tải theo EN 124

Một trong những nội dung quan trọng nhất của EN 124 là phân loại sản phẩm theo cấp tải trọng, giúp lựa chọn đúng loại nắp hố ga cho từng vị trí lắp đặt.

Việc lựa chọn đúng cấp tải ngay từ giai đoạn thiết kế không chỉ đáp ứng yêu cầu của tiêu chuẩn mà còn góp phần nâng cao độ an toàn, hạn chế hư hỏng và tối ưu chi phí vận hành trong suốt vòng đời công trình.